Werkbank Academische vaardigheden


Typen probleemstelling

Men onderscheidt in het algemeen beschrijvende, verklarende, toetsende/evaluerende, adviserende en voorschrijvende/instruerende probleemstellingen. In academische teksten komen de twee laatste typen zeer zelden voor.

Beschrijvende probleemstelling

Beschrijvende probleemstellingen gaan over aspecten of kenmerken van een onderwerp of over de definiëring van een onderwerp. In de bijbehorende beschrijvende teksten worden geen meningen of oordelen over het onderwerp van de tekst gegeven. Voorbeelden van beschrijvende probleemstellingen:

  • Wat is een vowelshift?
  • welke oorzaken noemt de literatuur van de tegengestelde ontwikkelingen van vrijheid en lijfeigenschap in Europa (1200-1800)?
  • What are the main sources of information for the topography and monuments of Athens?

Verklarende probleemstelling

Verklarende probleemstellingen stellen de vraag naar oorzaken van of redenen voor een bepaald verschijnsel. Voorbeelden van verklarende probleemstellingen:

  • Waardoor heeft de Generatieve Grammatica in Nederland zo'n invloed gehad?
  • Waarom is er zoveel verzet tegen de nieuwe spellingvoorstellen?
  • Hoe komt het dat zovelen aan het eind van de vorige eeuw dachten dat het met europa gedaan was?
  • Hoe kon dit land het terrein worden van een beschaving, die terstond na de geboorte van staat en natie tot grote hoogte steeg?

Toetsende of evaluerende probleemstelling

Bij toetsende of evaluerende probleemstellingen gaat het om de bepaling van de  'waarde' van iets. Soms gaat het daarbij in directe zin om toetsing: aan de hand van een aantal criteria gaat bekeken worden of een theorie iets wel of niet kan verklaren, en of een oeuvre wel of niet voldoet aan bepaalde eisen. Voorbeelden:

  • Is de projectietheorie in staat dit verschijnsel te verklaren?
  • Voldoet het werk van Carmiggelt aan de eisen die men aan literatuur stelt?

Vaak is het toetsingsidee wat indirecter, en gaat het er vooral op een of andere manier om te bepalen hoe iets gezien moet worden, danwel of iets wel of niet het geval is, aan de hand van een standaard of een aantal ijkpunten of criteria. Voorbeeld:

  • How does the novel as a new literary form differ from the prose of the past, from that of Greece, for example, or that of Middle Ages, or of seventeenth-century France?

Bij evaluerende probleemstellingen gaat het vaak expliciet om een vergelijking van een aantal zaken, met als resultaat van die vergelijking een bepaalde keuze. Voorbeelden:

  • Welke onderzoeksmethode is bij corpusonderzoek het meest geschikt?
  • Welke nadelen van de nieuwe spellingsvoorstellen zullen de acceptatie van de voorstellen het meest in de weg staan?

Adviserende probleemstelling

Adviserende probleemstellingen behandelen de wenselijkheid van bepaalde veranderingen en/of behandelen de vraag hoe die veranderingen tot stand moeten worden gebracht. Voorbeelden:

  • Hoe moet de kwaliteit van de dienstverlening verbeterd worden?
  • Op welke wijze moet het rookverbod ingevoerd worden?
  • Wat moet de Letterenfaculteit van de VU doen om meer belangstelling bij studenten te wekken?

Gezien het karakter van academische teksten zul je adviserende probleemstellingen niet vaak gebruiken. Je bent in academische teksten altijd bezig het 'waarom' van iets te doorgronden, je presenteert een bepaalde (theoretische) gedachtegang of onderzoekt hoe iets in elkaar zit. Adviseren doe je meestal op basis van zulk denkwerk, bijvoorbeeld in rapporten en nota's.

Voorschrijvende of instruerende probleemstelling

Voorschrijvende of instruerende probleemstellingen stellen 'vragen' over hoe iets moet. Voorbeelden:

  • Hoe bedien je een magnetron?
  • Hoe kun je het beste slecht nieuws brengen?
  • hoe schrijf je een helder en aantrekkelijk werkstuk?

Instruerende probleemstellingen zul je niet gebruiken in de academische context. Je bent in academische teksten altijd bezig het 'waarom' van iets te doorgronden, je presenteert een bepaalde (theoretische) gedachtegang of onderzoekt hoe iets in elkaar zit. Instrueren doe je meestal op basis van zulk denkwerk, bijvoorbeeld in handleidingen.

Functies probleemstelling       Kwaliteitseisen        Procedure bedenken probleemstelling

Overige pagina's in deze rubriek: Introductie   Inleiding   Probleemstelling   Middenstuk   Conclusie   Discussie   Alinea