Contact maken met het publiek
Bij het daadwerkelijk uitvoeren van een presentatie is het heel belangrijk dat je contact maakt en houdt met je publiek. Je moet je toehoorders aankijken, ze bij je verhaal betrekken en op ze reageren. Tegelijkertijd is dit een van de moeilijkste dingen om te doen, want je hebt vaak al genoeg aan je hoofd met de inhoud van je verhaal, en bovendien ben je altijd wel (een beetje) gespannen. Zeker als beginnende spreker zul je de nodige moed bij elkaar moeten schrapen om contact te maken met je publiek.
Waarom is contact maken zo belangrijk?
- Als je je publiek aankijkt, zie je of je begrepen wordt en of je boodschap overkomt. Bedenk dat je toehoorders de draad van je verhaal van minuut tot minuut vast moeten zien te houden, want als ze de draad kwijtraken kunnen ze niet even ‘terugbladeren’ om te kijken waar het ook al weer over ging. Als je contact hebt met je toehoorders kun je erop inspelen als je in de gaten krijgt dat ze die draad kwijt zijn, en mogelijk gaan afhaken. Met herhalingen en korte samenvattingen geef je ze dan de gelegenheid de draad weer op te pikken. (Zie ook Een presentatie structureren).
- Als je je toehoorders aankijkt voelen ze zich ook aangesproken, en dus eerder betrokken bij je presentatie.
- Als je contact heb met je publiek kun je onmiddellijk reageren als mensen een probleem lijken te hebben met iets wat je zegt. Je kunt met andere woorden checken wat je luisteraars van je verhaal vinden, en daar op inspringen.
Hoe maak en houd je contact met je publiek?
- Zorg dat je met je toehoorders oogcontact krijgt en houdt. Probeer niet over je publiek heen te kijken, maar ga aan het begin van je presentatie je publiek rustig even langs. Zeker bij een kleinere groep kun je bij iedereen even stilstaan. Zo voelt iedereen zich meteen aan het begin al aangesproken. Probeer vervolgens je blik niet te fixeren op één persoon. Dat is niet alleen vervelend voor die persoon, maar ook voor de rest van je toehoorders. Zij zullen zich namelijk buitengesloten voelen. Blijf met je blik rondgaan en kijk daarbij steeds verschillende mensen aan.
- Geef het publiek de gelegenheid om jou een beetje te leren kennen. Stel jezelf voor, vertel een anekdote of deel een ervaring, uiteraard relevant voor de inhoud van je verhaal.
- Maak je presentatie interactief. Als je toehoorders actief meedoen, houd je hun aandacht beter vast en betrek je ze meer bij je verhaal. Vaak is het een goed idee om je toehoorders een vraag te stellen. Dat kan een retorische zijn, maar ook een echte. Vraag ze bijvoorbeeld iets over hun kennis van het onderwerp van je presentatie (‘Wat denken jullie dat de grootste oorzaak van milieuvervuiling is?’) en confronteer dat met de uitkomsten van jouw onderzoek. Bij een kleine groep kun je de antwoorden uit je publiek ook opschrijven en daar in de loop van je presentatie op terugkomen. Een andere mogelijkheid is om vragen uit het publiek te inventariseren, om daar in de loop van je presentatie op terug te komen.
- Vraag je toehoorders iets te doen. Bijvoorbeeld: hun mening kenbaar te maken (waar/onwaar; mee eens/mee oneens) door hun vinger op te steken, te gaan staan, etc. Je kunt ze ook laten stemmen met behulp van online tools.
- Spreek uit wat je ziet bij je publiek (‘ik zie je nu heel kritisch kijken, volgens mij ben je het niet met me eens’), om zo een reactie uit te lokken. Je kunt met hetzelfde doel ook uitspreken wat je denkt dat je publiek nu denkt (‘u zult zich nu wel afvragen ...’).
Let op: zeker als beginnende spreker moet je niet proberen meteen alle adviezen toe te passen. Kies bovendien die tips and tricks uit die het best bij je persoonlijkheid passen.