Omgaan met bronmateriaal > Introductie

Omgaan met bronmateriaal

Als je een werkstuk of een scriptie schrijft, gebruik je als basis daarvoor meestal verschillende bronnen: wetenschappelijke literatuur (die het resultaat van onderzoek beschrijft) en eventueel ook bronnen die je zelf hebt onderzocht (zoals archiefstukken, romans, films, beleidsnota’s, weblogs, etc.). Daarnaast maak je misschien gebruik van illustraties die je hebt overgenomen uit bepaalde bronnen. In alle gevallen moet je op een verantwoorde wijze omgaan met het gebruikte materiaal, om plagiaat te voorkomen (zie Plagiaat). Dat geldt zowel voor de wijze waarop je er informatie uit overneemt (zie Citeren en Parafraseren), als voor de wijze waarop je aangeeft welke bron je hebt gebruikt (de bronvermelding; zie Verwijzen in de tekst, Titelbeschrijving en Verwijzen naar beeldmateriaal).

Belangrijke begrippen bij dit alles zijn identificatie en verificatie: als je bronmateriaal zonder misverstand geïdentificeerd kan worden, kan iedereen verifiëren of de conclusies die je naar aanleiding van het materiaal hebt getrokken gewettigd zijn. Ook kan het zijn dat iemand verder wil gaan met de bevindingen die jij gepresenteerd hebt, en daarom jouw bronnen nog eens uitgebreider wil bestuderen.

Citatiestijlen

Voor de manier waarop je verwijzingen en titellijsten vorm geeft en opmaakt in je tekst moet je altijd consequent een bepaalde opmaakstijl hanteren. Veelgebruikte termen hiervoor zijn citatiestijl (citation style) en referentiestijl (reference style). In veel vakgebieden worden één of meer specifieke citatiestijlen gebruikt. Daarnaast zijn er citatiestijlen die speciaal ontwikkeld zijn voor een bepaald tijdschrift of voor publicaties van een bepaalde uitgever. De meeste opleidingen schrijven een bepaalde citatiestijl voor. Daarnaast kunnen sommige docenten een bepaalde voorkeur hebben. Oriënteer je daarom altijd goed op wat er op dit punt van je verwacht wordt als je een werkstuk of scriptie schrijft.

Het is belangrijk om die conventies te hanteren die in je eigen vakgebied gebruikelijk zijn. Zorg er ook altijd voor dat je een bepaalde citatiestijl consequent toepast. Een zgn. reference manager kan je hier goed bij helpen (zie Reference managers).

Hieronder noemen we een aantal algemene citatiestijlen en de wetenschapsgebieden waarin ze vooral worden gebruikt.

Op het internet zijn veel stijlgidsen (citation manuals, reference manuals) beschikbaar voor al deze citatiestijlen. Studenten kunnen instructies voor het gebruik van een aantal veelgebruikte stijlen vinden op de pagina Research and Citation van het Purdue Online Writing Lab.