[fragment 2]
Ik begin dus met onderwerpje A, academische teksten, wat zijn dat eigenlijk voor teksten? Wil ik eerst even een kleine enquête onder jullie houden. Wie heeft er in zijn of haar middelbare schooltijd opstellen geschreven? En daarmee bedoel ik dus 'Een dag aan het strand' eh, dat soort dingen. Wie heeft er, nou dat soort titels bedoel ik, hè, waarbij je dan zelf mocht bedenken wat er gebeurde. Wie heeft er dossiers gemaakt? Helemaal niemand? Nou, daarmee bedoel ik dat je bijvoorbeeld voor Nederlands een aantal boeken moest lezen en je moest boekverslagen maken en dat in een dossier doen en vervolgens moest je er.... ja, dus zakelijke gericht schrijven. Nou, dat valt toch nog redelijk tegen, vind ik. Ik dacht dat dat het enige was wat tegenwoordig nog op middelbare scholen gebeurt. Goed, maar een redelijke hoeveelheid van jullie heeft dus al kennis gemaakt met zakelijk functioneel schrijven. Maar vanaf vandaag maken jullie dus kennis met het fenomeen academische tekst althans als iets wat je zelf moet maken. En daarmee voeg je jezelf in een rijke oude traditie die al begonnen is bij de Griek Thucydides, die is namelijk degene waarvan de deskundigen zeggen: deze man heeft de eerste academische tekst uit de geschiedenis van in ieder geval de westerse samenleving geschreven. Jullie kennen Thucydides ongetwijfeld als een geschiedkundige. Dat klopt ook. De eerste wetenschappelijke tekst uit de geschiedenis staat dan ook midden in een geschiedkundig verhaal. Het verhaal over de Tweede Peloponnesische Oorlog. Daarin vertelt Thucydides een prachtig verhaaltje over hoe, en dan moet ik even goed kijken, eh een aantal groepen Athene bijna binnenvielen. En als hij dat vertelt dan gaat hij vervolgens vermelden dat er toen een geheimzinnige ziekte uitbrak: he nosos, die voortdurend wordt vertaald in de geschiedenis als de pest waaraan de Atheners min of meer als vliegen ten onder gingen. Dat doet hij keurig nog in de vorm van een geschiedkundig verhaaltje. Ehm, hè, het begin van de zomer, de Peloponnesiërs vielen het land weer binnen, ze verwoestten..., nou, goed, echt zo'n geschiedkundig verhaaltje. Daarna zet Thucydides als het ware de handeling stil, hij breekt het verhaal af en hij zegt tegen zijn lezers: ik zal beschrijven hoe het verloop van deze ziekte was en die symptomen meedelen waaraan men, als zij opnieuw mocht uitbreken, van tevoren ingelicht, haar het best zou herkennen. Dit is niet mijn vertaling maar een vertaling uit 1962 van een classica. Dat is een radicale verandering van toon, van tijd, van... hè. Dan komt een stukje wat dan benoemd is tot eerste wetenschappelijke tekst uit de wereldgeschiedenis, dan zegt Thucydides: tot zover de geschiedenis van deze ziekte. En hij gaat weer fijn verder met zijn verhaal. En je ziet ook aan dat ene zinnetje wat ik heb opgenomen dat de stijl ogenblikkelijk weer verandert. Wat staat er nou tussenin? Eigenlijk een medisch artikel. In een heel andere structuur, keurig netjes strak gestructureerd, hè, beschouwend, geeft hij volgens de medische checklist van die dagen, en dat is dan vooral Hippocrates en de zijnen, geeft hij epidemiologische informatie: hoe de ziekte zich verspreidde, waar hij begon, hoe snel het zich enzovoort uitbreidde. De klinische beschrijving, als je dat nog eens een keer opzoekt dan nou, dat is allemaal niet prettig wat daar genoemd wordt aan symptomen. En een interpretatief commentaar: wie wel en wie niet ziek werd, wat de bijwerkingen waren, wat je eraan overhield, enzovoorts. Oké, waarom telt zo'n manier van doen nou als eerste wetenschappelijke tekst? Heeft iemand enig idee? ..... Omdat Thucydides op deze manier niet door het verhalend te brengen als een bloedstollende ramp, als het ware, zijn informatie zo volledig en zo gestructureerd geeft dat een ander, een collega-arts bijvoorbeeld nog in staat is om de waarde van zijn gegevens te evalueren. Dus iedere arts kan aan de hand van deze beschrijving van iemand die, nou in ieder geval voor Christus, ik weet niet precies hoe oud dit is, nu nog uitmaken, of proberen uit te maken, in debat gaan met vakgenoten, over wat voor ziekte dit nu eigenlijk is geweest. Men denkt een naar soort griep, eh men denkt ook dat die in de jaren tachtig in de Amerikaanse staat Michigan nog eens een keer is uitgebroken. Men weet dat niet zeker, men debatteert daarover maar dat is nou juist precies waarom dit een academische tekst was, is. Naar aanleiding van de informatie die gegeven wordt, naar aanleiding van de manier waarop die gegeven wordt, op een bepaalde manier gestructureerd, volledig, begrijpelijk, toegankelijk, is iedereen of hij nou tweeduizend jaar later leeft of of hij nou een tijdgenoot is, in staat om met jou in debat te gaan. Dus of die ziekte nou nog uitgebroken is in Michigan, dat laten we even voor wat het is, belangrijk is dat Thucydides een stuk heeft geschreven, een wetenschappelijke tekst waarover relevante vakgenoten kunnen debatteren, waarover je dus wetenschappelijk debat mogelijk maakt. Dat is eigenlijk het hele eieren eten met het genre wetenschappelijke tekst, academische tekst, dat je je informatie zo geeft in een bepaalde structurering met een bepaalde organisatie van je gegevens dat je het voor anderen mogelijk maakt om jouw gegevens te evalueren, om de waarde ervan te toetsen en dat je in staat bent om met anderen als het ware in debat te treden, door die tekst. Dat zijn algemene principes, hè, die structurering en die organisatie van wetenschappelijke teksten, academische teksten. Daar wordt ook heel erg streng op gehamerd. Misschien hebben jullie dat al eens gezien bij de colleges Beeld- en Tekstanalyse, hè, dat zijn allerlei strakke eisen, strakke conventies die gelden voor alle academische teksten. Of ze nou uit de bètahoek komen, uit de gammahoek komen, uit de alfahoek komen, die structurerings- en die organiseringsprincipes die zijn hetzelfde. Ze zien er iets anders uit. Er zijn vakspecifieke conventies, gewoontes. Als je Engels studeert dan zullen ze misschien vaak in het Engels geschreven zijn, als je een oratie leest, zitten daar weer iets andere dingen bij dan wanneer je een wetenschappelijk artikel leest of een recensie, maar de basis is een bepaalde manier van structureren en organiseren van de inhoud. Vandaar dat we dus ook voor de hele letterenfaculteit als het ware hetzelfde college kunnen geven. Wij zijn van plan al die docenten die jullie straks als groepsdocent krijgen, om die algemene principes rond structurering en organisatie van je tekst te bespreken. Daarbij maakt het dus ook niet uit dat het in het Nederlands gaat. Het gaat in dit college over de algemene principes. Vakspecifieke dingen die misschien juist weer hè, specifiek zijn voor historische teksten of specifiek voor taalwetenschapteksten die leer je in je eigen opleiding net zoals je in je eigen opleiding straks wetenschappelijke teksten, denk ik, ik weet in ieder geval dat het voor Engels zo is, in het Engels gaat leren schrijven. Dus de algemene dingen leer je hier, en dat verklaart ook waarom we dus qua thematiek heel erg op die structurerings- en organisatiedingen blijven zitten. Als er iemand vragen heeft dan hoor ik dat ondertussen graag.